Gepubliceerd door: Ernst-Jan de Roest Gepubliceerd op: Wednesday 01 April 2009, 13:02

In het komende jaar zullen alle ondernemingen die binnen de EU-lidstaten handelen, tegen een zware taak aanlopen. Met ingang van 1 januari 2010 zullen er namelijk nieuwe btw-regels van kracht worden ten aanzien van grensoverschrijdende dienstverlening. Om aan deze regels te kunnen voldoen dienen de administratiesystemen aangepast of verbeterd te worden.

Het gaat hier om de meest verstrekkende veranderingen van het btw-systeem sinds de grenzen van de EU in 1993 zijn opengegaan. De veranderingen omvatten een nieuwe "plaats van dienst" regel voor dienstverlening, introduceren toegenomen en kortere aangiftevereisten en er komen nieuwe procedures voor btw-teruggaafverzoeken voor ondernemingen in andere lidstaten. Tussen de Europese Commissie en de lidstaten zijn ten aanzien van sommige wijzigingen, en dan in het bijzonder de nieuwe aangiftevereisten, nog steeds geen definitieve beslissingen genomen. Dit maakt het voor ondernemers lastig om een goede planning te maken om de veranderingen door te voeren met het oog op de wijzigingen van 1 januari 2010. In dit artikel zal ik stilstaan bij enkele relevante wijzigingen.

Belangrijkste veranderingen per 1 januari 2010

- De nieuwe hoofdregel is dat btw ten aanzien van de meeste B2Bdiensten (business-to-business) verschuldigd is in de lidstaat van de afnemer van de dienst en niet, zoals nu, in het land van de dienstverrichter. De afnemer zal dan de verschuldigde btw volgens de (nu al bestaande) verleggingsregeling dienen te voldoen.

Bij heel veel diensten zal de heffing worden verlegd naar de afnemer, waaronder in het geval van het verrichten van managementdiensten aan ondernemers. Op de hoofdregel is ook een aantal uitzonderingen van toepassing. Indien diensten worden verricht die bijvoorbeeld direct betrekking hebben op een onroerende zaak, is de btw verschuldigd daar waar de onroerende zaak is gelegen.

- De berekening van lokale btw door
een dienstverrichter in een andere lidstaat zal tot een minimum worden beperkt. Mocht toch buitenlandse
btw berekend zijn, dan zal er een snellere en effectievere teruggaafprocedure komen. De ‘Achtste
richtlijn' teruggaafprocedure zal worden gestroomlijnd en het elektronisch indienen van het Achtste
richtlijn teruggaafverzoek zal tot de mogelijkheden gaan behoren.

- Ondernemingen die gedeeltelijk
vrijgestelde prestaties verrichten, zoals banken en verzekeringsmaatschappijen, die tot op heden diensten
vrij van btw konden afnemen, zullen worden geconfronteerd met een extra btw-druk op bijvoorbeeld managementkosten, uitbestede diensten en wereldwijde contracten.

- De nieuwe regels voor een vestigingsplaats' kunnen ook effect hebben op ondernemingen met een standplaats of vaste inrichting in meerdere lidstaten.

- De nieuwe regels voor intracommunautaire dienstverlening aan particulieren met betrekking tot elektronische, telecom- en zenddiensten zullen vanaf 2015 in werking treden.

De nieuwe administratieve verplichtingen

De nieuwe administratieve verplichtingen maken het noodzakelijk dat alle ondernemingen die zich bezighouden met intracommunautaire transacties (zowel goederen als diensten) bepaalde proces- en systeemveranderingen doorvoeren. De nieuwe administratieve verplichtingen maken deel uit van het voorstel van de Commissie om carrouselfraude tegen te gaan onder het huidige btw-systeem. Carrouselfraude kost de lidstaten tot € 50 miljard per jaar. Deze administratieve veranderingen die zullen moeten worden doorgevoerd, zijn waarschijnlijk het moeilijkste en duurste onderdeel voor ondernemingen om te implementeren. Voornamelijk vanwege de investeringen die noodzakelijk zijn voor de IT-afdelingen en voor het trainen van personeel op de nieuwe btw-regelgeving.

Al besloten

Ondernemingen dienen ook intracommunautaire dienstverlening aan te gaan geven via de EC Sales List.
Dit is nu al verplicht voor goederen. Enkel btw-belaste (niet vrijgestelde) diensten die vallen onder de verleggingsregeling en worden afgenomen door btw-ondernemers die voor btwdoeleinden zijn geregistreerd in een andere lidstaat, dienen te worden aangegeven. Ondernemingen hoeven geen opgaaf te doen van diensten die zijn verricht aan afnemers die woonachtig zijn of zijn gevestigd in dezelfde lidstaat of aan afnemers buiten de EU. De IT-systemen moeten in staat zijn het type prestatie te kunnen identificeren (btw wel of niet verlegd), alsmede de status (wel of geen ondernemer) en locatie van de
afnemer.

Nog in behandeling van de Commissie en de Lidstaten

- Voor wat betreft de EC Sales List voor goederen zal vrijwel zeker worden ingevoerd dat deze maandelijks zullen moeten worden ingediend. Op dit moment is dat nog per kwartaal.

- Kortere aangiftetermijn. Op dit moment is de maximum aangiftetermijn voor het indienen van de EC Sales List in Nederland één maand na het einde van het kwartaal. Deze termijn wordt waarschijnlijk verkort. De lidstaat van de leverancier zal informatie dienen door te geven aan de lidstaat van de afnemer van de goederen vóór het einde van de maand, volgend op het eind van de aangifteperiode.

- Veel grote ondernemingen geven de EC Sales List voor goederen aan en dienen de aangifte omzetbelasting in op basis van hun managementoverzichten. Deze worden vaak per week gemaakt, zodat in een kwartaal de berekeningen bestaan uit de overzichten van twee maal 4 weken en één maal 5 weken. Dit zal niet goedgekeurd worden voor de nieuwe maandelijks in te dienen EC Sales List, omdat dit strikt per kalendermaand hoort te worden opgegeven. - Lidstaten zullen zelf bepalen of per maand of per kwartaal de EC Sales List voor diensten behoort te worden ingediend. Het is nog niet duidelijk of deze kortere termijn ook voor de EC Sales List voor diensten geldt, of enkel voor goederen.

- Het harmoniseren van het tijdstip van levering voor grensoverschrijdende diensten waarop de hoofdregel
(verlegging) op van toepassing is. De Commissie heeft voorgesteld een verplicht belastingmoment in te
stellen in alle lidstaten waarbij, voordat de dienst heeft plaatsgevonden, eerst een factuur wordt uitgereikt of een betaling wordt gedaan. Er zou ook een jaarlijks belastingmoment moeten komen voor doorlopende diensten.

- Er ligt nog een voorstel om de leveranciers aansprakelijk te stellen voor btw die in de latere transactie van de keten niet is voldaan, in gevallen waarbij hun aangifte van grensoverschrijdende prestaties te laat of incorrect is gedaan. Dit houdt in dat bijvoorbeeld een leverancier die incorrect aangifte heeft gedaan van de grensoverschrijdende prestatie (waarbij hij geen btw heeft vermeld), aansprakelijk kan worden gesteld voor de btw-gevolgen indien zijn afnemer geen verwerving heeft aangegeven.

In de komende maanden moet duidelijk worden welke van deze voorstellen
daadwerkelijk zullen worden aangenomen. Echter, gezien het feit dat elke onderneming die betrokken
is bij de handel met andere lidstaten hoe dan ook getroffen zal worden door de nieuwe regels, is het van
belang NU actie te ondernemen om tijdig klaar te zijn vóór de wijzigingen per 2010.

Ten slotte

Dit artikel geeft slechts kort de hoofdlijnen van de komende veranderingen weer. Indien u wilt weten wat deze veranderingen voor uw onderneming inhouden en welke veranderingen noodzakelijk zijn voor uw administratie en aangifteprogrammatuur, dan kunt u contact opnemen met Ernst-Jan de Roest per e-mail Ernst-Jan.de.Roest@nl.ey.com dan wel telefonisch 033-4512738 voor meer specifieke informatie.