Gepubliceerd door: Raissa Bemelmans Gepubliceerd op: Wednesday 12 July 2006, 11:21

"Om een land en zijn inwoners beter te leren begrijpen is het verstandig om hun geschiedenis te kennen". Onder dit moto start Hongarije in Zaken met een serie artikelen om de geschiedenis van Hongarije, overzichtelijk weer te geven. We zullen dit doen in 2007 door met vier artikelen dieper in te gaan op het ontstaan en de verdere ontwikkeling van Hongarije door de tijden heen. Traditioneel tegen het einde van het jaar, geven we u vooraf een overzicht van deze rijke geschiedenis in een notendop. Aansluitend sluiten we wederom traditioneel af met een overzicht van "onze" zeven favoriete bezienswaardigheden in Hongarije.

Klassieke oudheid

600 v. Chr. Illyriërs en Scythen, nomaden uit het gebied rond de Zwarte Zee, vestigen zich in het Karpatenbekken.
10 v. Chr. De Romeinen veroveren de Donaubocht en stichten in het westelijke deel van het huidige Hongarije de provincie Pannonia.
2e-4e eeuw Economische bloei van Aquincum, de hoofdstad van de provincie Pannonia Inferior (in het huidige Óboeda, stadswijk van Boedapest), dankzij de lucratieve handel in barnsteen.
375 De Hunnen verslaan de Oost- Goten. Die uitwijken naar het Romeinse Rijk: begin van de Grote Volksverhuizing en verwoesting van grote delen van de Donau-provincies.

Middeleeuwen

567 Het Aziatische ruitervolk van de Avaren valt het huidige Hongarije binnen.
803 Keizer Karel de Grote verslaat het rijk van de Avaren. Slavische kolonisten vestigen zich op de Hongaarse laagvlakte en in het huidige Boedapest.
896 De Magyaren, een nomadenvolk dat oorspronkelijk uit de Oeral komt, veroveren onder leiding van Kurszán en Árpád het land.
1001-1038 Onder koning István I, een afstammeling van Árpád, stichting van kloosters en kerstening van de bevolking.
1222 De rechten van de adel worden in de Gouden Bul van koning András II wezenlijk uitgebreid.
1241 De Mongolen verslaan de troepen van koning Bela IV en trekken een jaar plunderend door het land.
1308 Karel I Robert uit het Huis Anjou wordt, nadat de Árpád-dynastie is uitgestorven, tot koning gekroond.
1387-1437 Onder Zsigmond van Luxemburg binnen- en buitenlandse politieke problemen (onder andere conflict met Venetië,
1396 nederlaag tegen de Turken bij Nikopolis). 1456 Legeraanvoerder en regent János Hunyadi kan in de slag bij Belgrado de aanvallende Turken (Osmanen) voorlopig afweren.

1458-1490 Onder Mátyás I Corvinus, de zoon van Hunyadi, ontwikkelt Hongarije zich tot een cultureel centrum binnen Europa.

Nieuwe tijd

1514 Een boerenopstand tegen de onderdrukking door de adel eindigt met een bloedige nederlaag.
1526 Bij de slag van Mohács tegen de Turken sneuvelt koning Lajos II. Na deze nederlaag wordt Hongarije opgedeeld om gedurende vierhonderd jaar van de politieke landkaart te verdwijnen. Het noordwesten wordt Habsburgs (onder Ferdinand I), Transsylvanië onafhankelijk (Turken en Habsburgers strijden hier om de macht), de rest wordt door de Turken bezet.
1686-1687 De ‘Heilige Liga' (habsburg, Polen, Venetië en de paus) verslaat de Turken. Begin van de heerschappij van de Habsburgers in Hongarije.
1703-1708 Vorst Ferenc Rákóczi II bereikt met zijn boerenleger aanzienlijk successen in de strijd tegen de Habsburgers. Omdat Rusland en Frankrijk hun steun weigeren, mislukt de vrijheidsstrijd.
1740-1780 Onder Maria Theresia komt het tot een economische en culturele expansie, wat prachtige, barokke gebouwen oplevert.
1780-1790 József II, de zoon van Maria Therensia, beperkt de macht van clerus en adel schaft de lijfeigenschap af. Hij voert Duits als administratieve taal in.
1792-1835 Ferenc II maakt de hervormingen van zijn voorganger ongedaan en regeert met ijzeren, conservatieve hand.

19de / 20de eeuw

1848 De ‘maartjeugd' rond de dichter Sándor Petöfi eist burgerlijk-democratische hervormingen en veroorzaakt de maartrevolutie.
1849 De onafhankelijkheidsverklaring van Debrecen eist de troonafstand van de Habsburgers. Wenen slaat de opstand neer. Sándor Petöfi sneuvelt
1867 Onderhandelingen over een Oostenrijks-Hongaarse akkoord. Begin van de k. en k. monarchie. Het koninklijke paar Franz Josef I en Elisabeth (‘Sisi') bestijgt de troon van Hongarije.
1873 De steden Boeda, Pest en Óboeda verenigen zich tot Boedapest'
1914-1918 Eerste Wereldoorlog. Ondergang van de dubbelmonarchie.
1919 133 dagen communistische radenrepubliek. Roemeense troepen bezetten Boedapest.
1920 Admiraal Miklós Horthy wordt regent. In het vredesverdrag van Versailles-Trianon verliest Hongarije tweederde van zijn territorium. Drie miljoen Hongaren leven voortaan buiten de landgrenzen.
1941 Hongarije treedt toe tot de oorlog aan de kant van Hitler-Duitsland
1944 Duitse troepen marcheren Hongarije binnen: deporatie van de joodse bevolking en liquidatie van de tegenstanders van het Derde Rijk.
1945 Bezetting van Hongarije door het Rode Leger, dat in het land blijft. Ongeveer 250.000 Hongaren van Duitse afkomst worden het land uitgezet.
1949 Hongarije wordt een volksrepubliek en verandert onder de Stalinist Rákosi in een ‘dictatuur van het proletariaat'.
1953-1955 Imre Nagy voert het meerpartijenstelsel in en kondigt het uittreden uit het Warschau Pact aan.
1956 Sovjettanks slaan de volksopstand op 4 november bloedig neer. Meer dan 200.000 Hongaren vluchten naar het buitenland. János Kádár vormt een nieuwe regering en bepaalt bijna 30 jaar lang de Hongaarse politiek. Executie van Imre Nagy (1958).
Vanaf 1960 Toenemende opening naar het westen meer markteconomische elementen (‘stimuleren van economisch privé-initiatief') bezorgen Hongarije de hoogste levensstandaard van alle Oostbloklanden. 1988 Invoering van reisvrijheid.

Hongarije na de val van de muur

1989 Opening van de grenzen naar Oostenrijk. Imre Nagy en zijn medewerkers worden opgegraven en plechtig herbegraven. DDR-burgers mogen via Hongarije naar Oostenrijk vluchten. Uitroeping van de republiek op 23 oktober.
1990 Vrije verkiezingen: ministerpresident wordt József Antall van het Hongaars Democratisch Forum (MDF).
1999 Hongarije wordt lid van de NAVO.
2002 Péter Medgyessy wordt minister- president. Hij regeert een coalitie die bestaat uit de Hongaarse Socialistische Partij (MSZP) en de Bond van Vrije Democraten (SZDSZ).
2004 Hongarije wordt lid van de Europese Unie.

Team HiZ: IT-BA
Bron: Spectrum.nl / Nellis

Eerder gepubliceerd in HongarijeinZaken editie 6. Bestellen?