Gepubliceerd door: Mária Ballendux-Bogyay Gepubliceerd op: Thursday 22 May 2008, 09:40

Met Kerst zegt men in Hongarije: Kellemes Karácsonyi ünnepeket kívánok, dat wil zeggen: ik wens u prettige kerstdagen. Waar komt het Hongaarse woord Karácsony vandaan? Dit woord stamt van het Slavische woord: korcsun. "Korcsun" betekent "het overgaan naar". Dit duidt op het feit, dat 25 december lang de eerste dag van het nieuwe jaar was.

Szaloncukor

Traditioneel wordt de kerstboom in Hongarije op de middag van 24 december opgetuigd. Deze gewoonte kwam in de 19de eeuw door de Duitse immigranten naar Hongarije. Aanvankelijk had alleen de adel een kerstboom, later plaatsten ook rijkere burgerfamilies dennenbomen in hun salon. Het plaatsen van de kerstboom in de salon is misschien de reden waarom deze lekkernij in het Hongaars szaloncukor ("salonsuiker") heet. Uiteindelijk vierden ook de gewone mensen kerstfeest op deze manier. Tegen woordig heeft bijna elke Hongaar een kerstboom. De versiering van een boom is afhankelijk van persoonlijke smaak
en van modetrends. Maar szaloncukor is een onontbeerlijke versiering van elke Hongaarse kerstboom. Hongaren zijn dol op deze lekkernij, dat uit traditioneel suikergoed van fondant bestaat. Oorspronkelijk was dit suikergoed voor de kerstboom verpakt in zijdepapier met franje en voorzien van een zilver -of goudkleurig omhulsel. Het is vooral de verpakking waar het om gaat. Tegenwoordig vind je szaloncukor in verschillende kleuren. Elk kleur betekent een andere smaak: fondant, marsepein, gelei met verschillende vruchtensmaken etc. Vroeger werd elke "szaloncukor" met garen aan de boom bevestigd, tegenwoordig worden ze met dunne metalen haakjes opgehangen. De versiering van de kerstboom mag pas na Driekoningen, op 6 januari, worden
afgenomen. De verpakking van de szaloncukor is dan nog vaak intact maar binnen is het leeg. De vaardigheid om het suikergoed uit de verpakking te halen zonder dat het te zien is, leren Hongaarse kinderen erg snel.

Kerstmenu

Kerstmis, dat ook in Hongarije een familiefeest is, staat volledig in het teken van lekker eten. Kerstavond, 24 december, wordt meestal met ouders, kinderen, grootouders en eventueel met zeer goede vrienden gevierd. In de meeste gevallen gaan de lichtjes van de kerstboom voor het kerstavondeten aan. De cadeaus liggen onder de boom. Iedereen zoekt eerst zijn pakje. Als alle pakjes zijn uitgepakt, kan het kerstdiner beginnen. Na het kerstdiner gaan vrij veel Hongaren naar de nachtmis. Deze gewoonte herleeft in de laatste jaren. De besneeuwde straten en de lichtjes van de kerstbomen creëren een zeer romantisch beeld. Jammer dat er in de laatste jaren minder en minder witte kerstdagen zijn. Wat eten Hongaren traditioneel met Kerst?¹

De meeste Hongaarse families eten op kerstavond: wijnsoep, gepaneerde karper en als gebak: beigli. Op eerste en tweede kerstdag worden gebraden kalkoen (pulyka), soms kalkoen met kastanjevulling of gevulde koolrolletjes (töltött káposzta) geserveerd. Op het platteland wordt vaak voor de kerst een varken geslacht en het kerstmenu bestaat dan uit verschillende worstsoorten en gebraden varkensvlees. Zoals een Hongaarse kerstboom ondenkbaar is zonder szaloncukor, is ook een kerstmaaltijd zonder banketstaaf met maanzaad of noten (mákos és diós beigli) niet voor te stellen. Elk jaar worden deze lekkernijen in onvoorstelbare hoeveelheden gebakken en verkocht. Beigli is al van oudsher het typisch Hongaarse kerstgebak. Het maken van beigli is zeer arbeidsintensief. Wie er geen tijd voor heeft, kan dit kerstgebak bij de banketbakkerij of de supermarkt kopen. Er wordt tegenwoordig ook met verschillende andere vullingen, bijvoorbeeld met kastanjepuree of chocolade geëxperimenteerd. Maar de maanzaad - of notenstaaf blijft de eerste viool spelen.

Borleves - Wijnsoep Ingrediënten:
8 dl witte wijn,
120 g kristalsuiker,
1 klein stukje kaneel,
4 kruidnagels, 4 eidooiers
Breng 7 dl wijn en 2 dl water aan de kook met de suiker, de kaneel en de kruidnagels. Klop ondertussen de eidooiers en de resterende wijn schuimig met een garde. Giet de gekookte wijn door de eidooiers (blijf goed kloppen) en verhit alles nog een keer. Let erop dat de soep niet meer gaat koken, want anders schiften de eieren. Giet de soep door een zeef en serveer hem direct. Kellemes karácsonyi ünnepeket kívánok. ¹Ontleend aan het boek: Hongaarse specialiteiten,

Eerder gepubliceerd in HongarijeinZaken editie 10. Bestellen?