Gepubliceerd door: Michel Daenen Gepubliceerd op: Monday 12 October 2009, 14:44

Correspondenten Karin Gabor en Michel Daenen verhuisden in september 2008 met hun gezin vanuit Scheveningen naar het dorpje Tardona in Noordoost-Hongarije. Ze realiseren daar een eigen kleinschalig en exclusief conferentiecentrum met wellness- en hotelfaciliteiten. Daarnaast dragen ze met projectmanagement bij aan de verdere ontwikkeling van de regio. In elke editie van ‘Hongarije in Zaken’ vertellen ze over hun belevenissen.

Laatst kregen we een tip van één van onze Hongaarse gasten: “wil je contact maken met Hongaren, klaag dan met ze mee.” “Nee”, zeiden we, “als je als buitenlander in Hongarije gaat wonen en je gaat mee klagen met de Hongaren voeg je niets toe.” Klagers zijn er al meer dan genoeg en het levert niets op. Hongarije zou er veel meer mee geholpen zijn als minder mensen gingen klagen en meer mensen het heft in handen zouden nemen en actief bij zouden dragen aan verbeteringen voor henzelf, maar vooral ook verbeteringen voor anderen. Natuurlijk zijn er ook Hongaren die zich constructief inzetten voor de opbouw van het land en niet klagen maar bijdragen.

Toch viel het ons op dat zonder uitzondering zowel buitenlanders als Hongaren zelf geen goed woord over hebben voor de Hongaarse belastingdienst. Is dat ook onderdeel van de klaagcultuur, waar ook buitenlanders in korte tijd aan meedoen of is er iets anders aan de hand? Duidelijk is telkens weer dat bij het woord APEH, de Hongaarse Belastingdienst, de nekharen overeind gaan staan en als je goed kijkt, zie je soms zelfs hier en daar iemand briesen. We hadden er zelf nog geen ervaring mee, behalve dan de enorme papierwinkel die de belastingwetgeving opleverde toen we onze Kft. gingen oprichten. Maar het oprichten van een BV schijnt in Nederland ook een stuk ingewikkelder te zijn dan een eenmanszaak of VOF. Dus we gaven de APEH het voordeel van de twijfel.

Maar onlangs hebben we dan toch onze eerste aanvaring met de APEH gehad en die loog er niet om. Wat was het geval? Voor nieuwbouw boven een bepaalde omvang heb je in Hongarije, evenals in veel andere landen, een bouwvergunning nodig. Die was ons verstrekt. Wat ons niet was verteld, is dat je de bouwers die vervolgens die nieuwbouw realiseren geen BTW mag betalen. De BTW over hun werk moet je zelf uitrekenen en direct storten aan de belastingdienst. Deze regel is bedacht om belastingontduiking (nationale sport) te voorkomen. Omdat we niet van deze regel op de hoogte waren en de aannemers ons gewoon facturen met BTW stuurden, weken wij af van dit voorschrift. Wij betaalden de BTW dus aan de aannemers. Dit was helemaal fout, zo ontdekten we later.

Hoewel onze aannemer, een werkelijk goudeerlijke man, de BTW tijdig had afgedragen, liet de APEH ons weten dat we de wet hadden overtreden. We kregen aangetekend een dik pak met bewijsvoering van dit vergrijp: de facturen van de aannemers en een lange opsomming van waar we allemaal anders hadden moeten handelen. In die brief werd ons medegedeeld dat onze aannemer de BTW aan ons moest terugbetalen, hetgeen pas in de volgende termijn kon. Wij zouden de APEH alsnog direct moeten betalen. Omdat we daarmee niet binnen de juiste termijn zouden betalen, werd ons een boete van 20% van het betreffende bedrag opgelegd. Ons verweer dat we het niet wisten en dat de APEH toch op tijd hun BTW had ontvangen (waar de hele regel voor in het leven is geroepen) leverde het antwoord op dat voor buitenlanders geen uitzonderingen konden worden gemaakt, want “waar zouden de Hongaren dan blijven?”.

Onze boekhouder, een dijk van een vakvrouw, legde ons vervolgens uit dat de betreffende belastingfunctionaris bij wijze van extra salaris een percentage van de aan ons opgelegde boete ontvangt. Als dit inderdaad het geval is, heeft ze, met andere woorden, dus een eigen belang om ons een boete op te leggen. Elke argumentatie van onze kant ketste dan ook af als tegen een betonnen muur. Begrijpelijk van haar uit gezien, maar zeer onrechtvaardig wat ons betreft. Bovendien, als het opleggen van een boete aantrekkelijk is voor de functionaris omdat zijn eigen salaris er door verhoogt, kunnen we dat zonder schroom geïnstitutionaliseerde corruptie noemen. Nu begrijpen we beter waarom de belastingdienst niet bereid is je vooraf advies te geven wat je in jouw situatie het beste kunt doen en waarom niemand met naam en toenaam een verklaring wilt tekenen dat je in overleg met de belastingdienst een bepaalde keus hebt gemaakt. Met dergelijke klantvriendelijke gebaren naar de burger loopt de belastingfunctionaris namelijk salaris mis. Geen wonder dat je als belastingplichtige in Hongarije het gevoel hebt dat je meteen al in het verdachtenbankje zit. En ook begrijpelijk dat boekhouders in Hongarije op straat meewarig worden nagekeken, misschien hebben zij met de voortdurend veranderende regelgeving wel een van de zwaarste beroepen van het land.

En wat doen we hier nu mee? Gaan we nu meedoen met klagen en afgeven op de APEH? Liever niet, al is even je frustratie van je afschrijven in een column voor Hongarije in Zaken best lekker. Liever maken we er echt werk van. Want als Hongarije serieus wil meedoen met Europa en buitenlandse ondernemers wil aantrekken, dan moet er in het belastingsysteem structureel iets veranderen. We klimmen dus in de pen richting overheid. We zijn reuzenbenieuwd waar het toe leidt. Misschien krijgt de functionaris van de afdeling klachten wel een bonus bij elke naar tevredenheid afgehandelde klacht. Wie weet......

Karin Gabor en Michel Daenen

www.movetobalance.eu