Gepubliceerd door: Michel Daenen Gepubliceerd op: Thursday 15 October 2009, 15:50

Hoewel wij als inwoners en liefhebbers van Noordoost-Hongarije over het algemeen schrijven over deze prachtige regio met enorm potentieel, maken we deze keer een uitzondering. Toen we afgelopen weekeinde weer eens in Sopron aan de westkant van Hongarije waren, vonden we dat ook deze parel aandacht in Hongarije in Zaken verdient. Zeker omdat daar 20 jaar geleden een belangrijke historische gebeurtenis plaatsvond.

Praat met een Hongaar over Sopron en hij zal je twee dingen over het stadje vertellen: ten eerste dat het prachtig mooi is. Met smalle straatjes, veel musea, een historische ommuurde stadskern en kunstgaleries. Ten tweede dat het de stad van het verzet is. Dat de bevolking ervoor gezorgd heeft dat Sopron voor Hongarije behouden is gebleven bij het verdrag van Trianon, het voor Hongaren pijnlijke moment in de geschiedenis waarin in 1920 Hongarije 2/3 van het Hongaars grondgebied kwijtraakte. Vele Hongaren zijn op dat moment ineens minderheden in een ander (buur)land geworden. De keerzijde daarvan is wel dat de Duitstaligen in het gebied (veelal woonachtig in de dorpen rondom Sopron) ofwel moesten ‘verhongaarsen’ – Duits spreken werd gezien als landverraad - ofwel werden uitgezet. Interessant dat Slowakije momenteel eenzelfde rare actie uithaalt met de Hongaarse minderheden in Slowakije. Hopelijk zal het tij daar eerder keren.

Op de kaart lijkt Sopron bijna een enclave in Oostenrijk, vlakbij de grens met Tsjechië. De afgelopen eeuw heeft het minstens twee keer een hele bijzondere rol in de geschiedenis van Hongarije gespeeld. In 1920 toen de Hongaren niet werden afgesneden van hun moederland Hongarije en in 1989 toen mensen weer met elkaar verenigd werden, doordat Sopron de grens opstelde.

Afgelopen zomer, op 19 augustus, werd de val van de muur in Sopron herdacht. Het was op die datum 20 jaar geleden dat de val van het IJzeren Gordijn in Sopron begon. Het begon heel onschuldig, met “bier en worstjes”. Op een weilandje aan de rand van Sopron werd een picknick georganiseerd voor de Oostenrijkse en Hongaarse direct omwonenden. Hoewel de grens nog volledig “dicht” zat en streng bewaakt werd, werd de picknick oogluikend toegestaan door de autoriteiten. Er kwamen naast omwonenden echter ook andere bezoekers over de grens. Oost-Duitse vluchtelingen hadden van de tijdelijke grensopenstelling gehoord. Ook zij kwamen naar Sopron. Zo’n 600 á 700 van hen lukte het die dag om Hongarije te verlaten en Oostenrijk binnen te komen. De Hongaarse grenswachten grepen opzettelijk niet in. Op 10 september 1989 zette de Hongaarse overheid definitief de grens open voor de vluchtelingen die naar het Westen wilden en brak daarmee openlijk de afspraak met de DDR.Tegenwoordig is het weiland bij Sopron een plek voor monumenten die herinneren aan de grensopenstelling in 1989. De herinnering wordt levend gehouden ook nadat Hongarije in 2007 tot de Schengen-zone is toegetreden. Sopron heeft dus iets met grenzen. Het is een grensplaats, midden in Europa en men heeft er meerdere malen een statement gemaakt. Die “houding” of “sfeer” die de stad in zich heeft, zou ook zakelijk nog meer benut kunnen worden.

Naast het feit dat Sopron een prachtig barokke centrum heeft (door velen genoemd als het grootste culturele erfgoed van Hongarije na de Burcht in Boedapest – wij moeten zeggen dat Eger wat ons betreft ook een grote kans maakt op die titel, maar ja, wij zijn natuurlijk bevooroordeeld :-), heerlijke wijn produceert (Kékfrankos, tja, toegegeven, deze verdient echt een plaatsje naast de wijnen uit Eger en Tokaj), de hoogste tandartsdichtheid heeft per hoofd van de bevolking en heden ten dage gezien wordt als het walhalla voor shoppen voor de Oostenrijker, kan het mensen samenbrengen om iets te betekenen. Dat heeft de geschiedenis laten zien en dat zou ook in de toekomst nog veel meer het geval kunnen zijn. De stad beschikt over een mooi conferentiecentrum en er zijn vele overnachtingsmogelijkheden, die naast toerisme ook voor zakelijke bijeenkomsten kunnen worden ingezet. Sopron als conferentiestad, waar mensen samenkomen om te overleggen, elkaar beter te begrijpen en gezamenlijke standpunten te bepalen.

Door de unieke ligging, dichtbij het Oostenrijkse Wenen, met een vliegveld om de hoek, het Slowaakse Bratislava en het Hongaarse Boedapest, is Sopron ...de rest van de tekst en het gehele artikel in volledige vorm (met illustarties en fotomateriaal) is te vinden in Hongarije in Zaken editie 17.

Karin Gabor en Michel Daenen

www.movetobalance.nl