Gepubliceerd door: Raissa Bemelmans Gepubliceerd op: Tuesday 28 June 2005, 11:59

"Hongarije; het land van het snelle geld"

Ing. Lammert van der Velde - Assistent Directeur

Lammert streek in oktober 2004 neer in Hongarije om zijn nieuwefunctie te gaan bekleden, assistant managing director van deNederlands – Hongaarse drukkerij Uniprint Hungary Kft. Als gedetacheerdmanager van de Giethoorn Media Groep nam hij de uitdagingop zich om samen met zijn nieuwe collega en leidinggevendeTibor Nemeth (45) de drukkerij/binderij nieuw leven in te blazen. Een uitdaging die nu na 8 maanden hard werken serieuze vormenbegint aan te nemen.“Op het moment ben ik weer even kort in Nederland voordat ikmorgen weer naar Hongarije vertrek. Het blijft moeilijk om elke keermijn vriendin, familie en vrienden achter te laten. Als ik éénmaal maar mijn eigen plek heb in plaats van die hotelkamer dan raak ik gewend en kan ik mijn eigen spulletjes neerzetten en me thuisvoelen.““In deze afgelopen 8 maanden heb ik meer geleerd dan ik in Nederland de komende paar jaar had kunnen leren,’’ vertelt Lammert.“Hier is het erop of eronder,waarbij je zult vallen en opstaan.Vallen doe je zeker, maar des te leuker is het dan ook als je succes hebt. Het is nog steeds verbazingwekkend als ik zie wat wij al meegemaakt hebben en waar het bedrijf nu staat. Een verschil van dagen nacht volgens de mensen om ons heen, iets wat je zelf niet meer ziet omdat je er dag en nacht bent’’.In het begin zijn ze vooral bezig geweest met het oplossen van duidelijkzichtbare problemen. Nu is het vooral het oplossen van problemendie boven komen drijven. “Verwachtingen had ik wel, maar het was toch even wennen’’; vervolgt Lammert zijn relaas.

Je stapt toch een geheel andere wereld binnen. Een wereld met volop kansen, veel potentie en een keur aan mogelijkheden.”Er zijn veel verschillen tussen het Nederlandse en het Hongaarse bedrijfsleven. Voor veel Nederlandse ondernemers zijn de belangrijkste verschillen waarschijnlijk; de lagere loonkosten, de eenvoudige arbeidsvoorzieningen en de veel lagere productiekosten. Andere,minder voor de hand liggende zaken zijn; hiërarchie, anarchie,bureaucratie en commercie. Voor velen in eerste instantie waarschijnlijk onbelangrijker, maar niets is minder waar.

Hiërarchie“Je bent veel tijd kwijt om iets te regelen. Het gaat hier nu eenmaalniet vanzelf. Berust nooit in iets want dat ga je berouwen. Je moetoveral zelf achteraan. Controleer of iets ook daadwerkelijk gebeurt.En als je het controleert, controleer dan ook hoe het gebeurt!Door het communistische verleden is het nemen en dragen vanverantwoordelijkheid een kwaliteit die de gemiddelde Hongaar niet beheerst. Hongaren zijn doeners en denken onvoldoende na overhun keuzes. Waarom zouden ze ook? Ze nemen uiteindelijk tochniet de verantwoordelijkheid op zich. Mijn advies is om gebruik te maken van hun respect voor hiërarchie. Sturen is hier een sleutel tot succes’’.

Anarchie

“Anarchie is misschien een zwaar woord’’; corrigeert Lammert.“Logisch nadenken en paniek reacties zijn meer het euvel. Zodra ersituaties ontstaan waarbij men op onbekend terrein komt is iets niet meer haalbaar, realistisch of ligt het aan onverklaarbare fenomenen.Laat je niet inpakken door dit soort praktijken, ik zei het al eerder,controleren en informeren. Mijn ervaring is dat als je je medewerkersbegeleid bij nieuwe ervaringen je hen zult zien groeien.’’“Een voorbeeld van de onlogische manier van werken hebbenwij gezien bij de verbouwing van ons bedrijfspand. Van nooduitgangbord en aan het 10 meter hoge plafond, het afknippen vaneen telefoonkast vanwege de beplating van de buitenwand tothet steensgewijs afbreken  van een muur in verband met mogelijk hergebruik. Misschien is het dan niet raar dat de snelwegen in Hongarije eigendom zijn of waren van andere landen. Dit is de enige manier om efficient vervoer door het land mogelijk te maken.

”Bureaucratie

In tegenstelling tot wat menigondernemer denkt is Hongarije bureaucratischer dan Nederland.Hongarije is naast het snelle geld,het land van de stempels, handtekeningen,vergunningen en vele kopieën. Een voorbeeld hiervan ishet verstrekken van de jaaropgave.De werkgever moet elke afzonderlijke aanvraag ondertekenen.Men kan zich voorstellen wat dit betekent als men 100 medewerkers heeft. Hetzelfde geldt voor de maandelijkse werkbriefjes, een leuke bezigheid.

De wetgeving is Hongarije is strikt maar doorzichtig voor de voorbereide ondernemer. Wees voorzichtig in verband met corruptie want dat is de andere zijde van het snelle geld, de Hongaren kiezen voor de makkelijkste weg. Aanbiedingen zullen aan de orde van de dag zijn. Laat je niet verleiden.“Een mooi voorbeeld van echte bureaucratie wil ik u niet onthouden’’; zegt Lammert. “Als bedrijf draai je op voor de belastingteruggave. Het bedrijf schiet het geld voor, voor de staat, totdat deze geld heeft. Dit kan dus op lopen tot een aanzienlijk bedrag.

’’Starheid

In tegenstelling tot menig Nederlandsbedrijf is het Hongaarsebedrijfsleven star en weinig meedenkend.Niet alleen de bedrijven, maar ook de mensen zelf. Lammert ontdekte een tijdje terug dat één van hun beste vouwers, ook de capaciteiten had om aan de rotatiepers te werken.“Hij had uitgebreide ervaring en menig medewerker was hier  van op de hoogte,maar het kwam in niemand op om ons in te lichten. “Zo heb je ineens vakmensen in huis waar je niets van wist.’’“Dit in tegenstelling tot Nederland waar je jezelf als het ware verkooptaan je werkgever. Diploma’s zeggen hier trouwens niets en de praktijk is dan ook de beste leerweg. Diploma’s kun je hier kopen, was dat ook maar zo voor de bijbehorende capaciteiten.Kortom, vakmensen zijn hier zeldzaam, vooral in ons vak.’’“Het feit dat de Hongaarse markt groot en divers is, kan bevestigd worden door Lammert.“Er zijn voldoende kansen, maar ik adviseerbedrijven die onze voetsporen willen volgen wel om zich van tevoren goed te laten voorlichten en zelf diepgaand te informeren. Dan is succes verzekerd.’’