Gepubliceerd door: Raissa Bemelmans Gepubliceerd op: Friday 02 December 2005, 13:21

Het is alweer ruim een jaar geleden dat de Europese Unie (EU) er tien nieuwe lidstaten bij kreeg. Zonder twijfel hebben de nieuwkomers profijt van hun toetreding. Terwijl de economie van de ‘oudjes’ in 2004 maar een bescheiden vooruitgang liet zien, wisten de nieuwelingen indrukwekkende groeicijfers te behalen. Waaraan is dit succes te danken? En waar liggen als Nederlandse ondernemer uw kansen en waar moet u op letten? Bij Nederlandse grootste kredietverzekeraar Atradius, die dagelijks het betalingsrisico analyseert van Oost-Europese bedrijven, weten ze er meer van.

Ook dit jaar doen vooral de Oost-Europese toetreders het veel beter dan hun concurrenten elders op het continent (zie tabel). Hongarije staat op de vierde plaats als het gaat om economische groei. Dit geeft u als Nederlandse exporteur prachtige afzetmogelijkheden.Vooral de structurele hervormingen blijken het investeringsklimaat ten goede te zijn gekomen. Ook de lagere productiekosten hebben veel westerse bedrijven ertoe gebrachtzich hier te vestigen. Dat alles heeft niet alleen direct bijgedragen aan de economische bedrijvigheid ter plaatse, maar ook zeer moderne en concurrerende exportsectorenopgeleverd. Deze dynamiek is overgeslagen naar de binnenlandse markt: de Oost-Europese consument is aan het kopen geslagen, wat weer bijdraagt aan de groei van het bbp.

Achterstand

Het klinkt allemaal veelbelovend. Bedenk echter wel dat de levensstandaard in de nieuwe lidstaten nog altijd niet het niveau heeft van de andere EU-landen. Zeker in sectoren als de landbouw, mijnbouw en sommige industrietakken is er sprake van achterstand. Nationalesteun, en soms ook subsidie uit Brussel, is nodig om de boel overeind te houden. Sanering zalonvermijdelijk zijn. Sommige verouderde staatsbedrijven zullen failliet gaat. En ook niet alle nieuwe ondernemers zullen de concurrentieslag overleven. De hoogconjunctuur in Oost-Europa gaat dus – paradoxaal genoeg – gepaard met een verhoogd commercieel risico. Vooralin Polen en Hongarije is de betalingsmoraal vaak niet zoals wij gewend zijn.

Overgewaardeerde valuta

Bij het zakendoen met deze opkomende markten dient u bovendien een ander risico in het oog te houden: de meeste valuta’s van deze landen zijn overgewaardeerd. Het niveau aan buitenlandse investeringen overtreft namelijk het binnenlandse besparingstekort. Alsbeleggers op de internationale financiële markten nerveus worden, kunnen ook de zloty, forint, kroon en wellicht zelfs de Baltische munten kwetsbaar worden voor het negatievesentiment. Die kans wordt groter naarmate de regering van de betreffende landen blijft volharden in een politiek van overbesteding en steeds oplopende begrotingstekorten

EU-lidstaten: van de tien nieuwkomers zijn Polen, Tsjechië en Hongarije de grootste opkomende markten.

Dit risico treft vooral Polen en Hongarije. Van de overige nieuwe EU-lidstaten bereidt een aantal zich nu voor op aansluiting bij de eurozone. Estland, Letland, Litouwen en Slovenië nemen al deel aan ERM2, het voorportaal voor de Europese Monetaire en Economische Unie. Zij zullen als eerste tot de EMU toetreden; iets later dit decennium volgen waarschijnlijk Tsjechië en Slowakije. Atradius en Oost-Europa: Feiten en cijfers

• EU-lidstaten: van de tien nieuwkomers zijn Polen,Tsjechië en Hongarije de grootste opkomende markten;

• Onze risicoacceptatie op deze landen blijft sterk stijgen: ten opzichte van december 2004 is onze dekking per mei 2005 met een kwart gestegen;

• Aantal uitgekeerde claims: over 2004 is 1% minder schade uitgekeerddan in dezelfde periode in 2003.

De vooruitzichten voor dit jaar zijn gunstig: tot 31 mei 2005 hebben wij slechts 24% uitgekeerd van de totale uitgekeerde schade in 2004;

• Premieontvangsten: de verwachting is dat de premieopbrengst voor deze landen in 2005 met ongeveer 40% zal toenemen.

Atradius in vogelvlucht

In 2001 ging de Nederlandsche Credietverzekering Maatschappij, opgericht in 1925, samen met het Duitse Gerling Credit Insurance. In 2003 besloot het ‘nieuwe’ bedrijf zijnnaam aan te passen aan de vooraanstaande positie op de wereldmarkt (24% aandeel) dieinmiddels was bereikt. De internationale naam Atradius zag het licht. Atradius heeft in 2004 een omzet van € 1.243 miljoen gerealiseerd, met 3.600 werknemers in 40 landen. Het concern beschikt over de financiële gegevens van meer dan 45 miljoen ondernemingen en is gespecialiseerd in kredietverzekeringen, het afdekken van het risico dat een afnemer niet betaalt en incasso.

Economische groei in 2005

Land % per jaar

Polen 4,4%

Tsjechië 4,0%

Slowakije 5,1%

Hongarije 3,6%

Slovenië 3,8%

Estland 5,6%

Letland 6,3%

Litouwen 5,7%

Cyprus 3,6%

Malta 1,8%

Gemiddelde 15 oude EU-staten 1,5%