Gepubliceerd door: Raissa Bemelmans Gepubliceerd op: Friday 28 April 2006, 11:45

De provincie Győr-Moson-Sopron wordt wel de westelijke toegangspoort van Hongarije genoemd. Deze provincie is gelegen in het noordwesten van Hongarije, op de grens met Oostenrijk en Slowakije. Het is ontstaan uit de samenvoeging na 1950 van de provincies Győr, Sopron en Moson; tot 1990 was de officiële naam Győr-Sopron, na de Revolutie en deval van het IJzeren Gordijn, is de historisch meer correcte naam weer in ere hersteld.

Veel Hongaren spreken echter kortweg van “Győr”. Dat is tevens de naam van de provinciehoofdstad, met 128.000 inwoners de 6e stad van het land. De provincie heeft eenoppervlakte van 4.062 km2, en een bevolking van circa 424.000 inwoners. De tweede stad van de provincie is het historische Sopron en met circa 57.000 inwoners, een van de mooiste steden van het land. Moson-Magyaróvár is de derde stad binnen de provincie met ongeveer 35.000 inwoners.

Door de gunstige economische structuur, intensief zakelijk verkeer tussen de verschillende landen, goed geschoolde werknemers en voor Hongaarse begrippen een goed ontwikkelde infrastructuur, zo ook de nabije vliegvelden van Wenen (Schwechat) en Bratislava, zorgen voor een goede ontsluiting. De provincie speelt eenbelangrijke rol bij de buitenlandse investeringen in Hongarije. De zakelijke en financiële infrastructuur wordt steeds verder uitgebouwd. Dit laatste heeft een grote invloed op de hier in snel tempo groeiende dienstensector, het toerisme en de medische industrie. Al in de jaren tachtig zijn buitenlandse investeerders hier begonnen omdat de provincie veel mogelijkheden biedt en er een gunstig investerings klimaat heerst. Oostenrijk staat natuurlijk bovenaan de lijst als het om buitenlandse investeringen in de regio gaat, 62% van de buitenlandse investeringen komt daar vandaan. Daarna volgt Duitsland met 24% en Nederland staat op de derdeplaats met 7%. Ruim 40% van de bedrijven heeft zich in en rond Győr gevestigd, de stad Sopron staat met 27% op de tweede plaats.

Győr ligt als de hoofdstad van de provincie Győr-Moson-Sopron, aan de “Rába”. De stad is verder gelegen op een belangrijk verkeersknooppunt tussen Wenen (Oostenrijk) en Boedapest en heeft een haven, Gönyö, diegelegen is aan de Donau. Győr heeft rijke historische bouwwerken en veel kunstwerken. De oude kern ligt bij de Kaptalan-heuvel aan de monding van de drie rivieren de Donau, Rába enRábca.

Geschiedenis

De Romeinen bouwden hier op de plaats van de Keltische nederzettingArrabona hun gelijknamige grenspost. De Aziatische Avaren die er tegen het jaar 600 woonden versterkten de nederzetting en de Hongaren stichtten er in de 11e eeuw een bisdom. De nederzetting werd in 1242 geplunderd door de Mongolen en kreeg in 1271 stadsrechten.

In de 16e eeuw kwam Győr aan Oostenrijk, dat er een belangrijke vesting van maakte tegen de Turken. Deze viel in 1592, waarop Győr tot 1598 korte tijd in Turkse handen was. De eeuw daarna was een bloeitijd, waaruit de meeste belangrijke gebouwen in het bezienswaardige stadscentrum dateren. De ontwikkeling tot industriestad kwam in de negentiende eeuw op gang.

Industrie

Al in 1992 werd in Győr het “Győri Nemzetközi Ipari Park Kft.” opgezet. Daarmee was dit Internationale Industrie Park het eerste in Centraal-Europa. Győr vormde zo de centrale verbinding tussen Oostenrijk, Hongarije en Slowakije. Met ruim 67 bedrijven waaronder de vestiging van de “Audi Autofabrieken” en “Philips Automotive”, met meer dan zesduizend werknemers voert dit industriepark de toon in Hongarije. Verder vormen elektronische industrie, textielindustrie, voedselindustrie, verwerking van plastic en natuurlijk distributie, logistiek en transport de basis voorde groeiende welvaart. Niet ver van Győr liggen de vliegvelden van Wenen, Bratislava en Boedapest en via het dorp Gönyü, op 20 kilometer afstand, is binnenvaart over de Donau mogelijk. Ook de Universiteit van Győr (Széchenyi István Egyetem) staathoog aangeschreven. Vooral het wetenschappelijke, technisch en economisch onderwijs is van groot belang in deze regio. Nauw wordt samengewerkt met het bedrijvenpark en in 2000 is er in het kader van het Europese Phare programma het Innovatie- en Onderzoekscentrumopgericht. Hier zijn laboratoria, vergaderzalen, kantoren en mediafaciliteiten aanwezig. Samen met de universiteit, het industriepark, de kamer van koophandel en de gemeente Győr wordt continu gewerkt aan de kwaliteit en ontwikkeling van deze regio. Moson-Magyaróvár is de kleinste stad in dit geheel met ongeveer 35.000 inwoners.

Tot het begin van de twintigste eeuw was het een belangrijke havenstad voor de binnenscheepvaart over de Mosoni Donau, (zijrivier van de Donau) en over de rivier de Leitha. Nu richt de stad zich vooral op toerisme, natuurrecreatie, pleziervaart en handel in agrarische producten en de verwerking daarvan. De streek is voor landbouw erg geschikt door de vruchtbare grondtussen de rivieren. Omdat Moson- Magyaróvar aan het treintraject tussen Győr en Boedapest ligt pikt het ook van transport en logistiek een graantje mee.SopronBelangrijk voor de provincie is ook de stad Sopron met circa 57.000 inwoners. Vlakbij de grens met Oostenrijk, 60 kilometer van Wenen en slechts 200 kilometer van Boedapest heeftSopron veel te bieden voor investeerders en bedrijven. Bij het onderdeel “Industrie” gaan we hier verder op in.

Geschiedenis

Het ontstaan van de stad gaat terug op de Romeinse leger- enhandelsplaats Scrabantia. Tussen 1920–1921 was de stad het toneel van strijd tussen de Oostenrijkse machthebber (sinds 1920, Verdrag van Trianon) en Hongaarse vrijheidstroepen.Een onder internationaal toezicht gehouden volksstemming (dec.1921) bracht de stad weer aan Hongarije. Sopron is al eeuwen lang de toegangspoort tot Hongarije en daarmee Midden-Europa. Welk nieuws er ook in de tijd van de dubbelmonarchie uit Wenen kwam - goed of slecht - het kwam altijd via Sopron.

De stad ligt in een smalle corridor die in het oosten wordtafgesloten door het Fertö-to, Hongaars voor Neusiedler See. Ten westen van deze natuurlijke doorgang waar de Ivka doorheen stroomt, en de spoorweg loopt richting Győr.

Door de gunstige geografische ligging bleef Sopron als een van de weinige oude Hongaarse bolwerkenbuiten het bereik van de Mongoolse horden en de Turkse sultans. Sopron is lang een Romeinse vesting geweest. Nadat de bewoners het Romeinse burgerrecht hadden gekregenonder keizer en veldheer Marcus Aurelius (2e helft 2e eeuw), heeft het onder Rome gediend, tot de val van de “Stad van God”. In de 10e eeuw kreeg het de naam Odenburg. De huidige naam is afgeleid van die van een van de eerste graafschappen in dit gebied. In het Duitse taalgebied houdt men echter nog steeds vast aan de naam Odenburg.

Industrie

In navolging van Győr is hier het Soproni Ipari és Innovációs Park Kft. gevestigd. Wederom vanuit het Europese Phare programma zijn dit Industriepark en Innovatiecentrum Sopron tegelijk gebouwd. Ook is er een intensieve samenwerking tussen gemeente, het industriepark,de Nyugat-Magyarországi Egyetem (West Hongaarse Universiteit) en wordt veel aandacht besteed aan kwalitatief hoogstaand technisch, wetenschappelijk en economisch onderwijs. In de hele regio geldt trouwens dat veel van de hoog opgeleide werknemers uit zowel Oostenrijk, Slowakije en Hongarije bij elkaar over de grens kunnen werken.

Bezienswaardigheden

Wie deze regio bezoekt zou eigenlijk een bezoek moeten brengen aan de benedictijnse abdij St. Martinus van Pannonhalma. Deze abdij ligt ongeveer 21 kilometer van Győr enis door Unesco tot wereldcultuurmonument verklaard. De abdij ligt op de “Heilige Heuvel” boven de plaats Pannonhalma. Omstreeks het jaar 996 streken hier Franse en Italiaansemonniken neer om de basis te leggen voor de kerstening (red. Evangelisatie) van de tot dan toe overwegend heidense Magyarenland. Pas in de 18e eeuw werd de abdij opnieuwbewoond door monniken, die met de wederopbouw begonnen, nadat het oude klooster bijna volledig was verwoest tijdens de oorlogen met de Turken. Vandaag de dag leven ernog ongeveer 70 monniken.Achter de muren bevindt zich ook een gerenommeerd internaat. Delen van de abdij kunnen met rondleidingen bezichtigd worden.

Gezien haar rijke verleden heeft Győr veel bezienswaardigheden. Het oude centrum ligt er vrijwel ongeschonden bij met als hoogtepunt de karmelietenkerk. In 1697 vestigden de karmelieten zich in Raab en kort daaropbegon het Oostenrijkse ordelid Martin Witwer met de bouw van de ellipsvormige kloosterkerk, bijna een kopie van de moederkerk in Rome. Matino Altomonte uit Napels beschilderde de nissen met de zijaltaren vier geliefde thema’s: de dood en de transfiguratie van de Heilige Johannes van Nepomuk, de dood van Jozef en het leven van Theresia vanAvila. Het oorspronkelijke altaarstuk van dezelfde meester werd in de 19e eeuw vervangen door een werk van de Wener Johann Kastner. Ook in Sopron is veel te zien. Onder andere de “Geitenkerk” (Kecsketemplon) met middeleeuwse architectuur en de vuurtoren (Tüztorony).Sopron telt daarnaast verschillende kleine musea waarvan de belangrijkste zijn gegroepeerd rond het centrale plein van de stad, het Fö tér. Op dit plein komen de belangrijkste historische straatjes uit, zoals de Templom utca (Kerkstraat), Klostor ucta (Kloosterstraat) en de oudstestraat van de stad die Üj utca (Nieuwstraat) heet. Hier zijn prachtige oude geveltjes en binnenplaatsen te bewonderen. In de Üj utca staat de best bewaarde gotische synagogevan Hongarije, een bouwwerk uit de 12e eeuw.

Midden op het Fö tér staat een pestzuil die in de literatuur ‘de mooiste van Hongarije’ wordt genoemd. Hij dateert uit eind 17e eeuw. Ook heeft deze provincie een aantal bijzondere natuurgebieden. Grotendeels is het er vlak, de zogenoemde “Kis Alföld” (Kleine Laagvlakte) en toont duidelijk overeenkomsten metwat men in de “Lage Landen” gewend is. Een verrassend natuurrijk stiltegebied is de zogenoemde Szigetköz, een delta van de Donau op de grens met Slowakije.

Een ander bijzonder gebied is de Fertő (Neusiedlersee in het Duits), waar veel beschermde vogelsoorten verblijven.

Al met al een bezoekje zeker waard!

eerder gepubliceerd in HongarijeinZaken ed.5: Bestellen?